जेठ १५ ,२०८३ मुस्ताङ
मुस्ताङको जोमसोममा हालै प्राण प्रतिष्ठा गरिएको विश्वकै ठूलो शालिग्राम मूर्तिले नेपालको धार्मिक, सांस्कृतिक र प्राकृतिक पहिचानलाई विश्वसामु थप उजागर गरेको छ। कालीगण्डकी नदीको पवित्र तटमा निर्माण गरिएको यो भव्य संरचना अहिले धार्मिक तथा पर्यटकीय आकर्षणको केन्द्र बनेको छ।
विश्वकै ठूलो शालिग्राम मूर्ति : जोमसोमको नयाँ पहिचान
मुस्ताङको घरपझोङ गाउँपालिका–४, जोमसोमस्थित कालीगण्डकी नदी किनारमा २२ फिट अग्लो विशाल शालिग्राम मूर्ति निर्माण गरिएको छ। प्राकृतिक रूपमा शालिग्राम पाइने विश्वकै एकमात्र नदी कालीगण्डकीकै तटमा स्थापना गरिएको यो मूर्तिलाई विश्वकै ठूलो शालिग्राम मूर्तिको रूपमा दाबी गरिएको छ।
नेपाल ललितकला प्रज्ञा प्रतिष्ठानका अनुभवी मूर्तिकार दिनेश्वर महतोसहित २१ भन्दा बढी कलाकारहरूको टोलीले छिनो, हथौडा तथा आधुनिक उपकरण प्रयोग गरी शालिग्राम शिलामा आकर्षक चक्र र बुट्टाहरू कुँदेर यो कलाकृति तयार गरेका हुन्।
यो परियोजनाको मुख्य उद्देश्य जोमसोमको सौन्दर्य अभिवृद्धि गर्नु, शालिग्रामको ऐतिहासिक एवं धार्मिक महत्त्व संरक्षण गर्नु तथा मुक्तिनाथ दर्शनका लागि आउने पर्यटकहरूको बसाइ अवधि बढाउनु रहेको जनाइएको छ। घरपझोङ गाउँपालिकाको सहकार्यमा निर्माण गरिएको “शालिग्राम पार्क” अहिले आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकहरूको नयाँ आकर्षण बनेको छ।
शालिग्रामको धार्मिक रहस्य
हिन्दू धर्मअनुसार शालिग्रामलाई भगवान विष्णुको साक्षात् स्वरूप मानिन्छ। शालिग्रामभित्र देखिने प्राकृतिक चक्रलाई विष्णुको सुदर्शन चक्रको प्रतीकका रूपमा पूजा गरिन्छ। संसारभरमा केवल नेपालको कालीगण्डकी नदीमा मात्र प्राकृतिक शालिग्राम पाइने भएकाले यसको धार्मिक महत्त्व विशेष मानिन्छ।
वैज्ञानिक दृष्टिकोण
वैज्ञानिक अध्ययनअनुसार शालिग्राम वास्तवमा करोडौँ वर्ष पुरानो समुद्री जीव “एमोनाइट” (Ammonite) को जीवाश्म हो। प्राचीन टेथिस सागर रहेको भूभाग हिमालयमा रूपान्तरण हुने क्रममा ती समुद्री जीवहरू पत्थरमा परिणत भएका हुन्। यही जीवाश्मलाई आज धार्मिक आस्थासँग जोडेर शालिग्रामका रूपमा पूजा गरिन्छ।
मुस्ताङको अनुपम प्राकृतिक सौन्दर्य, कालीगण्डकीको आध्यात्मिक महत्त्व र विशाल शालिग्राम मूर्तिको संगमले जोमसोमलाई अब धार्मिक पर्यटनको अझ महत्वपूर्ण गन्तव्य बनाएको छ।
