Gen Z को बलिदान र नेपालको राजनीतिक यात्रा ”सहादतको पीडा, भविष्यको प्रश्न”

हालैका आन्दोलनका क्रममा धेरै युवाले जीवन गुमाए, धेरै घाइते भए। सडकमा बगेको रगत केवल शोकको विषय मात्र होइन, नेपालले कुन दिशातर्फ मोडिन्छ भन्ने गम्भीर प्रश्न हो। शहीदहरूको बलिदानलाई इतिहासले स्मरण गर्नेछ, तर त्यो स्मरणलाई भविष्य सुरक्षित गर्ने अभ्यासमा परिणत गर्न सकिन्छ कि सकिँदैन भन्नेमा अहिले सबैको ध्यान केन्द्रीत छ।

सार्वजनिक सम्पत्तिमा आक्रमण—आन्दोलनको कमजोरी

आन्दोलनका क्रममा विभिन्न ठाउँमा सार्वजनिक सम्पत्ति जलाइएका वा तोडफोड गरिएका घटनाले आन्दोलनको नैतिक उच्चतालाई कमजोर बनाएको देखिन्छ। सरकारी कार्यालय, विद्यालय, स्वास्थ्य संस्था र यातायात संरचना मात्र नभई त्यहाँ रहेका महत्त्वपूर्ण कागजात, तथ्यांक र डिजिटल डाटा नष्ट हुँदा अन्ततः क्षति नागरिक स्वयंलाई हुन्छ।

विश्लेषकहरू भन्छन्—“जनताले आफ्नै सम्पत्ति जलाउँदा आन्दोलनको सन्देश हराउँछ, बलिदानको शक्ति कमजोर हुन्छ।” त्यसैले संयमता र अनुशासन आन्दोलनको सबैभन्दा ठूलो सुरक्षा कवच मानिन्छ।

Gen Z को विद्रोह—कसलाई लक्षित ?

Gen Z, अर्थात् नयाँ पुस्ता, पछिल्लो दशकमा शिक्षा, प्रविधि र विश्वव्यापी सूचना–प्रवाहसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको पुस्ता हो। यो पुस्ता असमानता, अन्याय र भ्रष्टाचारप्रति असहिष्णु छ। अहिले सडकमा बगेको रगतले एउटा स्पष्ट सन्देश दिएको छ—पुरानो राजनीतिक ढाँचा अब टिक्न सक्दैन।

तर, प्रश्न अझै खुला छ—के यो बलिदानलाई संस्थागत गर्नसक्ने, नीतिगत रूपान्तरणमा परिणत गर्नसक्ने नेतृत्व उदाउनेछ? वा यो पनि इतिहासकै एउटा अधुरो पानामा सीमित हुनेछ?

अवसरवादीहरूको खेल

यस्ता संवेदनशील घडीमा अवसरवादी समूह सक्रिय हुने खतरा बढ्छ। कतिपय अपराधी वा भ्रष्ट पात्रहरूले जनताको आन्दोलनलाई ढाल बनाएर आफूलाई जोगाउने सम्भावना उच्च छ। कतिपयले आन्दोलनलाई गलत दिशामा मोड्न खोज्छन्।

यस्तो बेला जनताले सचेत हुनुपर्ने आवश्यकता बढी हुन्छ। विश्लेषकहरूको भनाइमा—“बलिदानलाई राजनीतिक लाभमा बदल्ने संस्कार रोकिएन भने, फेरि अर्को पुस्ता रगत बगाउन बाध्य हुनेछ।”

शहीदको सपना—सत्ता होइन, सुशासन

शहीदहरूको सपना केवल सरकार बदल्ने होइन। उनीहरूको बलिदान न्यायपूर्ण समाज निर्माण गर्ने आकांक्षा हो—जहाँ शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी र अवसरमा समान पहुँच होस्। भ्रष्टाचारमुक्त शासन, पारदर्शी प्रशासन र उत्तरदायी नेतृत्व नै उनीहरूको सपना हो।

निष्कर्ष

नेपाल अहिले अर्को ऐतिहासिक मोडमा छ। परिवर्तन अवश्यम्भावी छ, तर परिवर्तनलाई दिगो बनाउन सचेत नागरिक चेतना, अनुशासित आन्दोलन र सक्षम नेतृत्व अपरिहार्य देखिन्छ।

Gen Z ले इतिहासमा आफ्नो रगतले हस्ताक्षर गरिसकेको छ। अब बाँकी प्रश्न मात्र यो हो—हामी त्यो हस्ताक्षरलाई न्याय दिनेछौँ कि फेरि अर्को पुस्तालाई पनि त्यही बलिदानको मार्गमा धकेल्नेछौँ?

✍ Engineer Ramesh Subedi
Managing Director, Jupiter Nepal
(इन्जिनियर, प्रशिक्षक तथा सामाजिक अभियन्ता)